Większość traderów, którzy po raz pierwszy zaglądają do dziennika transakcji, zaczyna od jednej liczby: win rate, czyli odsetka wygranych. To naturalny odruch. Im więcej zyskownych transakcji, tym lepiej, prawda? Problem w tym, że sam win rate nie mówi nic o tym, ile zarabiasz, gdy masz rację, i ile tracisz, gdy się mylisz. Poniżej omawiamy trzy podstawowe statystyki i pokazujemy, jak czytać je łącznie. Na prostych, hipotetycznych liczbach wyjaśniamy też, dlaczego sam win rate potrafi wprowadzić w błąd.
Co właściwie mierzy każda z tych liczb
Win rate to procent zamkniętych transakcji zakończonych zyskiem. Jeśli 6 z 10 pozycji zamknęło się na plusie, win rate wynosi 60%. Pokazuje, jak często trafiasz, ale nie, o ile.
Średni zysk i średnia strata opisują typową wielkość wyników. Sumujesz wszystkie zyskowne transakcje i dzielisz przez ich liczbę. To samo robisz ze stratnymi. Porównanie obu wartości daje tzw. payoff ratio. Jeśli średni zysk jest dwa razy większy od średniej straty, wskaźnik wynosi 2.
Profit factor to suma zysków podzielona przez sumę strat. Wartość powyżej 1 oznacza, że w danym okresie zyski przewyższyły straty. Poniżej 1 jest odwrotnie. Ten wskaźnik łączy w jednej liczbie częstotliwość wygranych i wielkość wyników.
Dlaczego wysoki win rate nie gwarantuje zysku
Weźmy dwóch hipotetycznych traderów. Liczby są wyłącznie przykładem. Każdy z nich zamknął 10 transakcji.
- Przykładowy trader A: 7 wygranych średnio po +20 USDT i 3 straty średnio po −60 USDT. Win rate 70%. Zyski łącznie 140, straty 180. Wynik netto −40 USDT, profit factor ok. 0,78.
- Przykładowy trader B: 4 wygrane średnio po +75 USDT i 6 strat średnio po −25 USDT. Win rate 40%. Zyski łącznie 300, straty 150. Wynik netto +150 USDT, profit factor 2,0.
Trader A wygrywa znacznie częściej, a mimo to kończy okres na minusie. Jego straty są trzy razy większe niż zyski, więc kilka nieudanych pozycji zjada wiele drobnych wygranych. Często prowadzi do tego szybkie realizowanie zysków przy jednoczesnym dawaniu stratnym pozycjom „jeszcze trochę miejsca”, na przykład przez przesuwanie lub usuwanie stop-lossa. W pojedynczej transakcji każdy taki odruch wydaje się rozsądny. Dopiero dziennik pokazuje, do czego się sumują.
Jak czytać te liczby razem
Przydatnym punktem odniesienia jest win rate progu rentowności. To odsetek wygranych potrzebny, żeby przy danym średnim zysku i stracie wyjść na zero. Liczy się go jako średnią stratę podzieloną przez sumę średniego zysku i średniej straty.
- Przykładowy trader A: 60 ÷ (20 + 60) = 75%. Jego rzeczywiste 70% nie wystarcza.
- Przykładowy trader B: 25 ÷ (75 + 25) = 25%. Jego 40% jest powyżej progu.
Można też oszacować wartość oczekiwaną, czyli średni wynik na transakcję. Mnożysz win rate przez średni zysk, a następnie odejmujesz odsetek strat pomnożony przez średnią stratę. Dla tradera A to 0,7 × 20 − 0,3 × 60 = −4 USDT na transakcję. Dla tradera B: 0,4 × 75 − 0,6 × 25 = +15 USDT. Żadna z tych liczb nie przewiduje przyszłości. Opisuje jedynie to, jak wyglądała dotychczasowa próbka.
Nawyki, dzięki którym statystyki są bardziej wiarygodne
- Uwzględniaj koszty. Prowizje i opłaty funding pomniejszają każdy wynik. Najmocniej odczuwają to małe średnie zyski.
- Pamiętaj o wielkości próby. Przy dziesięciu czy dwudziestu transakcjach jeden nietypowy wynik potrafi mocno wszystko zmienić. Traktuj wczesne statystyki orientacyjnie i obserwuj, jak zmieniają się w czasie.
- Dziel dane. Porównuj wyniki według kryptowaluty oraz osobno dla longów i shortów. Dobry ogólny profit factor może ukrywać obszar, który stale uszczupla konto.
- Przyglądaj się największym stratom. Jedna ponadprzeciętna strata zniekształca zarówno średnią stratę, jak i profit factor. Sprawdź, czy była zgodna z Twoim planem.
- Nie goń za win rate. Zmienianie wyjść tylko po to, by częściej wygrywać, może zmniejszyć średnie zyski i powiększyć średnie straty. Całościowy obraz może się wtedy pogorszyć.
Pamiętaj, że handel kontraktami futures z dźwignią wiąże się z wysokim ryzykiem straty, a żadna statystyka tego ryzyka nie eliminuje.
Te liczby są warte tyle, ile dane, na których się opierają, a ręczne ich liczenie łatwo odkładać na później. Dziennik tradingowy BitMe automatycznie wylicza win rate, profit factor, drawdown oraz wyniki według kryptowaluty i kierunku na podstawie zamkniętych transakcji futures w USDT/USDC na Bybit, OKX i BloFin. Dzięki temu możesz je regularnie przeglądać zamiast zgadywać.