Traderzy często mówią, że setup był „na 3R" albo że strata to „tylko 1R". R to jednostka ryzyka: opisuje każdy trade tym, ile razy wyniósł planowaną stratę, zamiast w dolarach czy procentach. Gdy myślisz w R, transakcje o różnej wielkości na różnych monetach stają się porównywalne.
Czym naprawdę jest 1R
1R to kwota, którą tracisz, gdy zostanie uruchomiony stop-loss. Ustalasz ją przed wejściem, na podstawie wielkości konta i limitu ryzyka. Przykładowy trader z kontem 10 000 USDT, który ryzykuje 1% na transakcję, ma 1R = 100 USDT.
Wielkość pozycji dobiera się tak, żeby odległość od wejścia do stopa kosztowała dokładnie 1R. Jeśli wejście jest na 100, a stop na 98, stop jest oddalony o 2%, więc wartość nominalna pozycji to 100 USDT ÷ 2% = 5 000 USDT. Dźwignia decyduje tylko o tym, ile marży potrzebuje ta pozycja; nie zmienia tego, czym jest 1R.
1R, 2R, 4R: ten sam pomysł w różnych odległościach
Weźmy ten sam hipotetyczny trade. Cel na 102 jest oddalony o 2, czyli tyle samo co stop, więc trade jest zaplanowany jako 1R: zysk 100 USDT albo strata 100 USDT. Cel na 104 to 2R (200 USDT), a cel na 108 to 4R: 8% × 5 000 USDT = 400 USDT.
Stop i wielkość pozycji zostają takie same; zmienia się tylko cel. Strata na stopie to zawsze około -1R, niezależnie od celu. Na tej asymetrii opiera się całe podejście: im dalszy cel, tym mniej wygranych potrzebujesz.
Próg rentowności w skuteczności
Jeśli każda strata to -1R, a każdy zysk to +NR, wychodzisz na zero, gdy skuteczność wynosi 1 ÷ (1 + N), przed kosztami. Tabela rozwija hipotetyczny trade z góry (wejście 100, stop 98) i pokazuje, jak mały koszt przesuwa wynik.
| Cel | Cena celu | Wynik po trafieniu | Próg rentowności | Z kosztami 0,05R |
|---|---|---|---|---|
| 1R | 102 | +100 USDT | 50% | 52,5% |
| 2R | 104 | +200 USDT | 33,3% | 35% |
| 3R | 106 | +300 USDT | 25% | 26,3% |
| 4R | 108 | +400 USDT | 20% | 21% |
Koszty przesuwają te wartości. Jeśli prowizje i poślizg w hipotetycznym trade wynoszą łącznie 5 USDT, to jest 0,05R: wygrana 4R daje około 3,95R, a wybicie stopa kosztuje około 1,05R, i to zakłada ostatnia kolumna. Ciasne stopy pogarszają sprawę, bo ta sama prowizja to większa część małego R.
Wartość oczekiwana: skuteczność razem z R
Wartość oczekiwana to średni wynik jednej transakcji w R: (skuteczność × średni zysk w R) - (odsetek strat × średnia strata w R). Trzy hipotetyczne style pokazują, dlaczego żadna z tych liczb osobno nie wystarcza i że bardzo różne style mogą dać tę samą wartość oczekiwaną:
| Styl | Skuteczność | Średni zysk | Wartość oczekiwana na transakcję | Na 100 transakcji |
|---|---|---|---|---|
| Dalekie cele | 30% | 4R | 0,30 × 4 - 0,70 × 1 = +0,5R | +50R |
| Środek | 40% | 2R | 0,40 × 2 - 0,60 × 1 = +0,2R | +20R |
| Bliskie cele | 60% | 1R | 0,60 × 1 - 0,40 × 1 = +0,2R | +20R |
Haczyk w tym, że te wielkości nie są niezależne. Cel 4R wymaga, by cena przeszła cztery razy dalej niż przy 1R, więc jest osiągany rzadziej. Nie da się po prostu wybrać 4R i zachować tej samej skuteczności; liczby muszą pochodzić z twoich własnych zapisanych transakcji.
Jak 4R wygląda w praktyce
Niska skuteczność oznacza długie serie strat. Przy skuteczności 30% szansa na dziesięć strat z rzędu nie jest bliska zera: dla dowolnych dziesięciu transakcji to około 0,7 do potęgi 10, czyli 2,8%, a przy setkach transakcji taka seria się zdarzy. Przy ryzyku 1% na transakcję to -10R, czyli około -10% konta. Plan z wysokim celem R da się stosować tylko wtedy, gdy potrafisz dobrać wielkość pozycji i znieść takie obsunięcie.
Odwrotnie też: styl 1R z wysoką skutecznością jest komfortowy, ale kilka pełnych strat może wymazać wiele małych zysków, a koszty zabierają większą część wyniku.
Częste błędy
- Dobieranie celu, żeby R wyszło ładne. Cena nie zna twojego stosunku. Postaw stop tam, gdzie pomysł przestaje obowiązywać, a cel na realnym poziomie, i dopiero zobacz, jakie R z tego wyszło. Jeśli jest niższe niż twój wymóg, odpuść transakcję.
- Poszerzanie stopa po wejściu. Przesunięty stop zamienia planowaną stratę 1R w 2R lub 3R, a twoje statystyki R przestają cokolwiek znaczyć.
- Ignorowanie poślizgu. Stop wypełniony gorzej niż planowano daje stratę większą niż 1R. Zapisuj zrealizowane R, nie planowane.
- Ucinanie zysków zbyt wcześnie. Powtarzające się zamykanie planowanego trade 4R na 1R zmienia cały rachunek wartości oczekiwanej.
R w dzienniku transakcji
Przy każdej transakcji zapisz planowane R (zysk ÷ ryzyko przy wejściu) i zrealizowane R (co faktycznie się stało). Po kilkudziesięciu transakcjach średnie zrealizowane R i odsetek transakcji, które doszły do planowanego celu, pokażą, czy twoje setupy 2R lub 4R zachowują się tak, jak zakładasz. Dziennik BitMe tworzy automatyczny zapis z twoich zamkniętych transakcji futures, ze skutecznością, profit factor i obsunięciem kapitału, czyli drugą połową obrazu: zobacz przewodnik o dzienniku transakcji.
Artykuł ma charakter edukacyjny i używa hipotetycznych liczb; nie jest poradą finansową.