Strategia, która na wykresie wygląda zyskownie, może wyglądać zupełnie inaczej, gdy odliczymy od niej wszystkie koszty. Opłaty maker i taker, poślizg cenowy oraz płatności funding są niewielkie przy pojedynczej transakcji, ale kumulują się na dziesiątkach czy setkach transakcji. Zrozumienie, skąd biorą się te koszty, pomaga wyjaśnić, czemu wynik brutto (sam ruch ceny) i wynik netto (to, co faktycznie trafia na konto) mogą opowiadać dwie różne historie.
Opłata maker a opłata taker
Giełdy zwykle rozliczają dwa różne poziomy opłat. Zlecenie typu maker dodaje płynność do księgi zleceń - np. zlecenie limit, które czeka na wypełnienie przez innego uczestnika rynku. Zlecenie taker zabiera płynność natychmiast - np. zlecenie market albo limit, które od razu trafia na istniejącą ofertę. Ponieważ maker pomaga rynkowi funkcjonować, jego opłata jest zwykle niższa; taker płaci standardowo więcej.
Przykład (dane hipotetyczne): załóżmy, że giełda pobiera 0,02% za zlecenia maker i 0,055% za zlecenia taker. Na pozycji wartej 10 000 USDT otwarcie i zamknięcie zleceniami taker po obu stronach kosztuje około 11 USDT opłat (0,055% × 2 × 10 000), a to samo zleceniami maker - około 4 USDT (0,02% × 2 × 10 000). Różnica 7 USDT może wydawać się drobna, ale u tradera wykonującego wiele podobnych transakcji w miesiącu, wybrany poziom opłat powtarzany dziesiątki razy staje się znaczącą częścią oczekiwanego zysku.
Poślizg cenowy: różnica między ceną oczekiwaną a wykonaną
Poślizg (slippage) to różnica między ceną, jaką trader oczekuje przy składaniu zlecenia, a ceną, po której zlecenie faktycznie się wypełnia - zwykle przez szybko poruszający się rynek lub zbyt małą płynność w księdze zleceń. Zlecenia market są bardziej narażone na poślizg, bo przyjmują każdą dostępną w danym momencie cenę.
Przykład (dane hipotetyczne): trader planuje wejście na poziomie 50 000, ale podczas szybkiego ruchu zlecenie wypełnia się przy średniej cenie 50 045. Na pozycji odpowiadającej 0,2 BTC ta różnica 45 punktów to dodatkowy koszt rzędu 9 USDT, zanim transakcja zdążyła się jeszcze w jakikolwiek sposób rozwinąć. W spokojniejszych warunkach poślizg bywa znikomy; w okresach dużej zmienności albo wokół ważnych publikacji może znacząco wzrosnąć, a zauważa się go zwykle dopiero po fakcie.
Funding na kontraktach perpetual
Kontrakty perpetual futures wykorzystują okresowe płatności funding między posiadaczami pozycji long i short, aby cena kontraktu trzymała się blisko ceny na rynku spot. Funding jest płacony albo otrzymywany zależnie od strony pozycji i aktualnej stawki, i powtarza się w każdym interwale funding, dopóki pozycja jest otwarta.
Przykład (dane hipotetyczne): jeśli stawka funding wynosi 0,01% na interwał 8-godzinny, a trader utrzymuje pozycję 5 000 USDT przez trzy takie interwały, to w ciągu 24 godzin zapłaci lub otrzyma około 1,5 USDT (0,01% × 5 000 × 3). Samo w sobie to niewiele, ale pozycja utrzymywana kilka dni w okresie długotrwale jednostronnego fundingu może zgromadzić koszt (albo wpływ), który istotnie zmienia wynik nawet poprawnie odczytanego ruchu ceny.
Czemu wynik brutto i netto się rozjeżdżają
Wynik brutto to po prostu różnica ceny między wejściem i wyjściem pomnożona przez wielkość pozycji. Wynik netto odlicza od tego każdą opłatę, każdy poślizg i cały funding zapłacony lub otrzymany w czasie trwania pozycji. Strategia z niewielką przewagą statystyczną na transakcję może zobaczyć tę przewagę w dużej mierze wchłonięta przez koszty - zwłaszcza przy wysokiej częstotliwości tradingu, dużych pozycjach względem poziomu opłat albo pozycjach trzymanych przez wiele interwałów funding. Przegląd wyników netto na sensownej próbce transakcji, a nie patrzenie na pojedyncze wygrane, to jeden ze sposobów sprawdzenia, czy koszty są drobnym obciążeniem czy dominującym czynnikiem.
Handel z wykorzystaniem lewarem niesie wysokie ryzyko straty, a koszty takie jak opłaty, poślizg i funding dodatkowo zwiększają to ryzyko, zmniejszając margines błędu w każdej transakcji.
Porównanie wyniku brutto i netto jest łatwiejsze, gdy każda zamknięta transakcja jest zapisywana automatycznie, a nie odtwarzana z pamięci. Dziennik transakcji BitMe buduje krzywą kapitału, win rate, profit factor i rozbicie P&L na podstawie zamkniętych transakcji futures w USDT/USDC, co pozwala łatwiej zobaczyć, ile z przewagi strategii faktycznie przetrwa po odliczeniu kosztów.